آیا به محض انقضای قرارداد اجاره بین موقوفه و مستأجری که حق تملّک اعیان داشته باشد، می توان دعوای تخلیه علیه مستأجر مطرح نمود؟

آیا به محض انقضای قرارداد اجاره بین موقوفه و مستأجری که حق تملّک اعیان داشته باشد، می توان دعوای تخلیه علیه مستأجر مطرح نمود؟
مقدمتاً بیان می شود که حق تملک اعیان حقی است که در برابر اخذ پذیره (که به آن پذیره ابتدایی گفته می شود) به مستأجر ملکی که عرصه آن موقوفه است، اعطا می گردد. این موضوع ماده یک آیین نامه نحوه وصول پذیره بدین شکل منعکس شده است. ماده یک (اصلاحی۴/۸/۱۳۸۲): در مواردی که زمین بلامعارض وقفی ابتدائاً ‌با اعطای حق تملک اعیان جهت احداث واحد مسکونی و صنعتی دارای موافقت اصولی به اجاره واگذار‌می‌شود مبلغی متناسب با قیمت عادله روز که در هر حل نباید از ۳۰% قیمت آن کمتر باشد طبق نظر کارشناس دادگستری و یا خبره محلی به هنگام تنظیم سند اجاره به عنوان پذیره ابتدایی علاوه بر مال‌الاجاره عادله ‌روز از متقاضی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی دریافت خواهد شد .
‌تبصره ـ میزان پذیره رقباتی که بدون سند اجاره در اختیار اشخاص است در صورت موافقت متولی و یا اداره اوقاف و امور خیریه با تنظیم سند اجاره و‌پرداخت اجور معوقه ایام تصرف مشمول این ماده است مشروط بر اینکه تصرف متصرف قبل از سال ۱۳۶۱ باشد.
اینک با ذکر آرایی چند، موضع رویه قضایی و اداره حقوقی قوه قضاییه پیرامون تخلیه مستأجری که دارای حق تملّک اعیان می باشد؛ بیان می شود:
الف) چنانچه به موجب سند اجاره (رسمی یا عادی)، مستأجر مأذون در احداث اعیانی باشد با انقضای مدت اجاره و بقای تصرف مستأجر، موجر مستحق اجرت المثل بوده و مستنداً به ماده ۵۰۴ قانون مدنی موجبی برای خلع ید وجود ندارد.
«رأی مورخ ۲۱/۱۱/۱۳۸۹ شعبه ۲ دادگاه تجدیدنظر استان کردستان در پرونده کلاسه ۸۹۰۶۰۹»
ب) س: حکمی دایر بر تخلیه رقبه موقوفه ای صادر شده که محکوم علیه (متصرف) در آن دارای اعیانی و مستحدثات است. آیا برای خارج ساختن اعیانی از ید متصرف بایستی دعوای قلع بنا مطرح کرد یا خیر؟
ج: تخلیه رقبه موقوفه با فرضی که متصرف، اعیانی و مستحدثه ای در آن داشته باشد، کلاً انجام پذیر است مگر اینکه موضوع حکم و اجرائیه، واجد مفهوم دیگری باشد؛ ولی پس از تصرف، متولی موقوفه یا باید نسبت به مستحدثه پرداخت اجاره کند یا بهای آن را بپردازد یا از دادگاه درخواست قلع و قمع آن را بنماید. پرداخت اجاره یا قیمت بنا نیز مستلزم درخواست سازنده بنا و تسلیم دادخواست دیگری است
«نظریه مشورتی شماره ۳۸۱۶/۷ مورخ ۳۱/۶/۱۳۷۲ اداره حقوقی دادگستری، مجله قضایی و حقوق دادگستری، پاییز ۱۳۷۲، دوره جدید، شماره ۸»
پ) در مورد دادخواست خواهان موقوفه … به طرفیت خوانده عباسعلی… به خواسته تخلیه مورد اجاره عبارت از عرصه یک باب منزل مسکونی و یک باب مغازه پلاک ثبتی ۱۴۸۵/۲ بخش ۱۲ تهران و مطالبه اجرت المثل، در مورد دادخواست خواهان مبنی بر تخلیه به لحاظ انقضای مدت، نظر به اینکه قرارداد اجاره عرصه به صورت اجاره برای احداث اعیان بوده است و عرفاً و تلویحاً بعد از ساخت اعیان و تعلق آن به مستأجر، تمدید اجاره نهفته است، دعوای مطروحه عبارت از تخلیه به لحاظ انقضای مدت، مستنداً به ملاک ماده ۲۳۰ قانون مدنی غیر ثابت و حکم به ردّ دعوا صادر می شود. «رأی شماره ۵۵۵ مورخ ۲۹/۷/۱۳۸۸ شعبه ۸ دادگاه عمومی حقوقی تهران در پرونده کلاسه ۸۸/۱۳۵».

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *